ج ) معصيت « معصيت » نافرمانى ، خروج از طاعت و انجام ندادن امر و فرمان است . واژه « أمر » در تركيب جمله و كلام ، گاهى با يكى از مشتقات معصيت مىآيد . مانند : 1 . سخن موسى به آنكه قصد همراهىاش را داشت [ خضر عليه السلام ] كه به وى گفت : سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ صابِراً وَ لا أَعْصِي لَكَ أَمْراً ؛ « 1 » به زودى - اگر خدا بخواهد - مرا صابر و شكيبا مىيابى و هيچ « امر » تو را عصيان و نافرمانى نكنم . 2 . در معرفى فرشتگان مأمور بر جهنم مىفرمايد : عَلَيْها مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ ؛ « 2 » موكلان بر جهنم فرشتگانى خشن و سخت‌گيرند كه هرگز خدا را در آنچه « امر » شان فرموده « عصيان » نكنند ، و هر چه را مأمور شدند انجام دهند . در برخى موارد زير ، واژه « امر » به خاطر وضوح معنى در كلام نمىآيد . مانند : فعصى آدم ربه ؛ « 3 » آدم پروردگارش را عصيان كرد . يعنى آدم « امر » پروردگارش را عصيان كرد . گاهى نيز ، نام آنكه « امر » ش « عصيان » شده ، ذكر نشده . مانند آنچه در داستان فرعون در سوره نازعات فرموده : فكذب و عصى ؛ « 4 » پس تكذيب كرد و عصيان نمود . د ) ذنب حقيقت ذنب ، دنباله و پىآمد اعمال است ؛ پىآمدى كه در آينده به انسان مىرسد . اين پىآمد گاهى ويژه اعمال دنيايى است ، اعمالى كه انسان را در تيررس كسانى قرار مىدهد كه توان زيان رساندن بر او را دارند . چنان كه در حكايت سخن موسى در مناجات با پروردگارش در سوره شعرا فرموده : وَ إِذْ نادى رَبُّكَ مُوسى أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ * قَوْمَ فِرْعَوْنَ أَ لا يَتَّقُونَ * قالَ رَبِّ إِنِّي أَخافُ أَنْ يُكَذِّبُونِ * وَ يَضِيقُ صَدْرِي وَ لا يَنْطَلِقُ لِسانِي فَأَرْسِلْ إِلى هارُونَ * وَ لَهُمْ عَلَيَّ ذَنْبٌ فَأَخافُ أَنْ يَقْتُلُونِ * قالَ كَلَّا فَاذْهَبا بِآياتِنا إِنَّا مَعَكُمْ مُسْتَمِعُونَ ؛ « 5 »

--> ( 1 ) . سوره كهف ، آيه 69 . ( 2 ) . سوره تحريم ، آيه 7 . ( 3 ) . سوره طه ، آيه 121 . ( 4 ) . سوره نازعات ، آيه 2 . ( 5 ) . سوره شعراء ، آيات 10 - 15 .